الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

148

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نرمى و لطافت خاكهاى سخت را مىشكافد ، و گاه در كوهستانها از لابلاى سنگها عبور كرده ، سر بيرون مىآورد ، چه قدرت عظيمى خالق بزرگ در اين جوانه لطيف آفريده است كه مىتواند اين چنين قدرتنمايى كند ؟ ! بعضى نيز احتمال داده‌اند كه منظور شكافتن زمين به وسيله شخم زدن انسانها ، يا حتى به وسيله كرمهايى است كه نوعى عمل شخم زدن را توام با اعمال حياتى ديگر در زمين انجام مىدهند ! درست است كه شخم زدن كار انسان است ، ولى از آنجا كه تمام وسائل آن را خدا در اختيار او گذاشته ، به خداوند نسبت داده شده است . تفسير سومى كه براى اين تعبير به نظر مىرسد و از جهاتى ترجيح دارد اين است كه منظور از شكافتن زمين خرد شدن سنگهاى سطح آن است . توضيح اينكه : در آغاز سطح زمين را قشر عظيمى از سنگها پوشانده بود ، بارانهاى سيلابى پى در پى فرو باريدند ، و سنگها را شكافتند ، ذرات آن را جدا كردند و در قسمتهاى گود زمين گستردند ، و به اين ترتيب توده خاك قابل زراعت تشكيل شد ، و هم اكنون نيز سيلابها قسمتى از آنها را در خود حل كرده به دريا مىريزند ، اما خاكهاى جديدى كه به وسيله برف و باران مجددا تشكيل مىشود جاى آن را مىگيرد ، و گرنه انسان گرفتار كمبود خاك زراعتى مىشد ! به اين ترتيب آيه اشاره به يكى از معجزات علمى قرآن است كه نشان مىدهد اول بارانها فرو مىبارند ، و سپس زمينها شكافته مىشوند و آماده زراعت مىگردند ، نه تنها در روزهاى نخست اين عمل صورت گرفته كه امروز نيز ادامه دارد . اين تفسير از آنجا كه مساله « انبات » و روياندن گياه در آيه بعد ذكر مىشود مناسبتر به نظر مىرسد .